DEĞERLİ ÜYELERİMİZ ve MESLEKTAŞLARIMIZ Avrupa’da Sürücülere Uygulanan Göz Taraması Üzerine Rapor Haziran 2011 Özet Avrupa Birliği, sürücü ehliyetlerini standardize etmek ve gereklilikleri düzenlemek amacıyla bir Direktif yayınlamıştır. Şu anda ehliyet almak için gerekli görme koşulları Üye Devletler ve AB üyesi olmayan Ülkeler arasında oldukça farklılık göstermektedir. Bu rapor, 26 Avrupa ülkesindeki sürücülere uygulanan göz taraması hakkında bilgi vermektedir. Avrupa’daki bazı ülkeler (AB Üyesi Devletleri de içeren) sürücüleri, AB mevzuatındaki asgari şartlar uyarınca değerlendirmemektedir. Çoğunluk ise emniyetli bir sürüş için iyi bir görüşün öneminin bilincindedir ve Direktif’teki temel koşulları yerine getirmektedir. Örneğin, sürüş kariyeri boyunca sürücünün görmesini sistematik olarak değerlendirmektedirler ve bu da tüm ülkeler tarafından uygulanması gereken güzel bir örnektir. Birinci Grup sürücülerin (araba ve motosiklet) görme koşullarını düzenlemek üzere daha ileri çalışmalar yapılmaz ise, Avrupa Birliği, 2009/113/EC nolu Direktif kapsamındaki standartların karşılanması için Üye Devletlere baskıda bulunmalıdır. Bu başarılı olmazsa, Sürücü Ehliyeti Direktiflerindeki görme koşullarının yeniden gözden geçirilmesi opsiyonuna başvurulmalıdır. Giriş Avrupa Komisyonu Sürücü Ehliyetleri Direktifleri halen AB Üyesi Devletlerde uygulanmaktadır.1 Amacı AB’de sürücü ehliyetleri sistem ve standartlarını düzenlemektir. 2006 Direktifleri, implementasyon planlarını Avrupa Komisyonuna rapor etmeleri için Üye Devletlere Ocak 2011 tarihine kadar süre tanımıştır. 2009 Direktifleri emniyetli bir sürüş için sürücülerin sahip olması gereken asgari görüş şartlarını güncellemiş ve implementasyon için Ağustos 2010’a kadar süre tanımıştır. 2009/113/EC nolu Direktif kapsamındaki görüş şartlarının bir özeti Ek 1 ’de verilmiştir. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, Avrupa’da göz sağlığı ve görüşün iyileştirilmesi konularına oldukça önem vermektedir ve temel hedeflerimizden biri AB’de sürücülerin görüşlerini daha iyi taramayı gerçekleştirmek ve yolların güvenliğini artırmaktır. Avrupa Optometri ve Optik Konseyi (ECOO), Avrupa’daki 75,000 optometrist, optisyen ve optik perakendeci mağazayı temsil etmektedir. 2 _________________________ 1 2006 / 126 / EC ve 2009 / 113 / EC nolu Avrupa Komisyonu Direktifleri EUROM I, görme düzeltici lens, çerçeve ve optisyen aletlerinin ulusal üretici birliklerini (700 şirket) temsil etmektedir.3 EUROMCONTACT, kontakt lens ve kontakt lens bakım ürünlerinin ulusal birlikleri ve uluslararası üreticilerini temsil eder.4 ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, bazı Üye Devletlerin Direktiflerin asgari şartlarını yerine getirmedikleri konusunda endişe duymuş ve AB ve diğer Avrupa ülkelerindeki durumu gözden geçirmek üzere ulusal üyelerinde araştırma yapmışlardır. Sürüş ve Görme Üzerine Tebliğ ECOO, EUROM I, ECFLIN ve EUROMCONTACT Mayıs 2010’da yolların güvenliğini artırmada görmenin oynadığı rol üzerine bir tebliğ yayınladı. Bu tebliğe göre ehliyetlerin yenilenmesi esnasında sürücülerin göz taramasına tabi tutulmaları gerekmektedir. 5 ECOO, direktifler kapsamındaki görme şartlarının başarılı implementasyonu üzerine bazı önerileri içeren revize bir tebliğ daha yayınlamıştır.6 Bu tebliğe göre, 2006/126/EC ve 2009/113/EC nolu Direktifler, ikinci grup (ağır vasıta ve yolcu taşıma) sürücülerden sürüş kariyerleri boyunca gözün sistematik ve sürekli olarak taranması isteminde bulunmalıdır.7 Her iki tebliğ, Birinci Grup (araba ve motosiklet) sürücülerin tarama uygulamalarının sıklığı konusunda bazı sorular ortaya çıkarmıştır. Bu varyasyonun kapsamını araştırmak için, bazı Avrupa ülkelerinde bir anket yapılmıştır. 8 ECOO ve EUROM I, Mart 2011’de kendi ulusal temsilcilerine anket uygulamıştır. Sorulan soruların listesi Ek 2’de mevcuttur. Sorular, özellikle Birinci Grup sürücüler için, her ülkede görmenin nasıl, kim tarafından ve ne kadar sıklıkla tarandığını analiz etmek üzere tasarlanmıştı. Sonuçlar daha sonraki bölümlerde gösterilmiştir. ______________________ 2 www.ecoo.info 3 http://www.eurom.org/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=5 4 http://www.euromcontact.org/ 5 ECFLIN ECOO EUROM I EUROMCONTACT (2010) Avrupa Sürücü Ehliyetleri Tebliği (istek üzerine verilir) 6 ECOO (2010) Sürüş ve Görme Tebliği http://ecoo.info/mm/ECOO_Position-Paper_Vision-and-Driving.pdf 7 İkinci Grup sürücüler ağır vasıta ve yolcu taşıma araçlarını içerir (C1 - DE Sınıfları) 8 Birinci Grup sürücüler araba ve motosikletleri içerir (AM - BE Sınıfları) İlk Göz Taraması 2009/113/ C nolu Direktif uyarınca, ilk kez sürücü ehliyeti için başvuruda bulunan Birinci Grup sürücülerin “sürücülük için yeterli görme keskinliğine sahip olduklarını kanıtlamak amacıyla uygun görme tetkiklerini” yaptırması ve “aday sürücünün görme yeterliliği konusunda herhangi bir şüpheye düşülmesi durumunda, uzman tıbbi otoritelerce muayene edilmesi” gerekmektedir.1 Ulusal temsilcilerden, ilk ehliyetin verilmesinden önce yapılan görme taramasının türü hakkında detay bilgi vermeleri istenmiştir. Sonuçlar Tablo 1’de gösterilmiştir. Tablo 1: Birinci Grup için İlk Göz Taraması (ilk ehliyetin verilmesinden önce) Tarama Türü AB üyesi AB üyesi olmayan Görme keskinliği ve görme alanı, ve görme fonksiyonunun diğer taramaları Avusturya İrlanda Portekiz İspanya Sırbistan Türkiye Sadece görme keskinliği ve görme alanı Danimarka Estonya Finlandiya Litvanya Polonya Slovakya İsveç Hırvatistan İsviçre Sadece görme keskinliği Almanya Yunanistan Macaristan Italya Sloveyia Ehliyet Tabla Testi Kıbrıs Fransa Hollanda Birleşik Krallık Norveç Tablo 1 ’deki sonuçlar, AB Üyesi Devletlerin, ilk ehliyetin verilmesinden önce Birinci Grup sürücülerin görme yetkinliğini değerlendirmek için bir takım çalışmalar yaptığını göstermektedir. Ülkelerin çoğunluğu ilk sürücü ehliyetinin verilmesinden önce, ilk görme taramasının bir parçası olarak en azından görme keskinliği ve görme alanlarını tetkik etmektedirler. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, sürücülerin görme yetkinliklerini değerlendirmede bunun en iyi uygulama olduğuna inanmaktadır. Bazı ülkelerde başka ilave değerlendirmeler gerekmektedir; örneğin Avusturya ve İspanya’da, ilk ehliyetin alınmasından önce, sürücünün oftalmolojist tarafından muayene edilmesi gerekmektedir. İrlanda’da görme keskinliği, görme alanı, diplopi ve emniyetli sürüşü engelleyebilecek diğer görme fonksiyonları için tarama yapılması gerekmektedir. Portekiz’de, görme keskinliği ve görme alanı yanında renk körlüğü testi yapılması gerekmektedir. Beş ülkede sadece Snellen eşeli üzerinde görme keskinliği taraması gerekmektedir. Eğer testi yapan kişi bir problem olduğundan şüphelenirse, sürücünün görme alanı ve renk körlüğü testleri de yaptırması gerekmektedir. Bir diğer beş Avrupa ülkesi ise sadece Ehliyet Tabla Testine güvenmektedir. ECOO, EUROM ve EUROMCONTACT, Ehliyet Tabla Testi kontrollü koşullarda gerçekleşmediğinden ve sonuçları Avrupa standartları ile doğrudan mukayese edilebilir olmadığından, bu uygulamanın kabul edilemez olduğuna inanmaktadır. İlk Görme Taramasını Kim Gerçekleştirir? Avrupa Komisyonu Direktiflerine göre görme keskinliği taramaları (Birinci Grup) yetkili mercilerce yapılmalıdır. Ulusal temsilcilerden, ilk görme taramasının kim tarafından yapıldığı konusunda detay bilgi vermeleri istenmiştir ve sonuçlar Tablo 2’de gösterilmiştir. Tablo 2: İlk Göz Taramasını Kim Yapar? (Birinci Grup) Orijin Doktor Oftalmolojist Optometrist/ Optisyen Yukarıdakilerin herhangi biri Sürücülük Kursu Çalışanı AB üyesi Danimarka Finlandiya İtalya Polonya Portekiz Slovakya Slovenya Avusturya Danimarka Finlandiya Yunanistan Macaristan Litvanya Slovakya İspanya Avusturya Estonya Almanya İrlanda İsveç Kıbrıs Fransa Hollanda İsveç Birleşmiş Krallık AB üyesi olmayan Hırvatistan Sırbistan İsviçre Türkiye İsviçre Norveç Çoğu Avrupa ülkesinde sürücünün görme yeterliliğini değerlendiren kişi, pratisyen hekim, oftalmolojist, optometrist veya optisyendir. Altı ülke görme yetkinliğinin, Ehliyet Tabla Testi yoluyla sürücülük sınavı merkezi çalışanları tarafından değerlendirildiğini bildirmiştir. İsveç’te (tıbbi olmayan) sürücülük sınavı çalışanları, eğer bir eğitim alırlarsa, görme keskinliği ve görme alanı testleri yapabilmektedir. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT’e göre sürücülerin göz taramaları (görme keskinliği ve görme alanı), değerlendirmeyi anlayan, görme bozukluğu konusunda muhakeme edebilen ve muhtemel çözümlerini kişiyle tartışabilecek yetkili mercilerce yapılmalıdır. Sürücülere en iyi seçim, erişim ve değeri temin etmek için, ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, taramanın pratisyen hekimler, oftalmolojistler, optometristler ve optisyenler tarafından yapılması gerektiğini savunmaktadır. Sürücülerin Görme Yetkinliklerinin Yeniden Değerlendirilmesi Görme kabiliyeti yaşla birlikte devamlı olarak değişir. Birçok sürücü görme fonksiyonundaki (görme keskinliği, görme alanı veya diğer görme fonksiyonları) değişikliği, dolayısıyla gerekli standardın altına düştüğünü fark etmez. Çalışmalar göstermektedir ki, mevcut görme standartları ve görme bozukluğu ile araba kullanmanın yasal etkileri konusunda yaygın bir bilinçsizlik söz konusudur. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, Direktiflerde, ehliyetlerin yenilenmesi sırasında Birinci Grup sürücülerin görme fonksiyonlarının değerlendirilmesi için herhangi bir koşul bulunmaması konusunda endişelidir. Oysaki İkinci Grup ehliyet sahipleri için, beş yılda bir, ehliyetlerin yenilenmesi sırasında göz taraması gerekmektedir. Birinci ve İkinci Grup sürücüler arasındaki farkın, modern ekonomide netliğini kaybettiği göz önünde bulundurulmalıdır. Kuryeler, taksi şoförleri ve birçok satışçı geçimini sağlamak için fiilen araba kullanmaktadırlar ve uzun mesafeli trafik önemli ölçüde artmıştır. Bunlar, İkinci Grup sürücüler gibi uzun süreli sürüş gerçekleştirmelerine rağmen, Birinci Grup sürücü olarak sınıflandırılmaktadır. Bu nedenle, benzer göz taramalarına tabi tutulmalıdırlar. Sürüş sırasında iyi bir görüşün son derece önemli olması ve görme fonksiyonlarının yaşla birlikte değişmesi sebebiyle, Üye Devletlerin çoğunluğu, Tablo 3’te göreceğiniz üzere, yetkili mercilerce daha ileri bir göz taraması uygulaması talep etmektedir. Tablo 3: Sürücülük Kariyeri Boyunca Görme Fonksiyonunun Değerlendirilmesi (sadece Birinci Grup) Ülke Evet (Yaş ve Test Sıklığı) Koşul bulunmamakta AB Kıbrıs 70 (oftalmolojist tarafından görme keskinliği & görme alanı) Avusturya Fransa Almanya Macaristan İsveç Birleşmiş Krallık Danimarka 70, 74 ve sonra her 2 yılda Estonya Her 10 yılda (ehliyet yenilemedel) 65 üzeri her 5 yılda Finlandiya 45, 70 ve sonra her 5 yılda (optometrist tarafından görme keskinliği) Yunanistan 65 üzeri her 3 yılda İrlanda Gözlük kullananlar için her ehliyet yenilemede. Kullanmayanlar için 70 yaşında ve sonra her 3 yılda (fakat daha sık olabilir) Italya Her 10 yılda 50 üzeri her 5 yılda, 70 üzeri her 3 yılda, 80 üzeri her 2 yıl Litvanya Her 10 yılda 50-65 arası her 5 yılda, 65 üzeri her 3 yılda Hollanda 70 üzeri her 5 yılda (fakat bir göz problemi mevcutsa daha sık olabilir) Polonya Belirli göz problemlerinde geçici ehliyet veriliyor, her 1-5 yıl arası değerlendirme gerekiyor. Problem yoksa 75 yaşında Portekiz 60 (pratisyen hekim tarafından) Slovakya 60 üzeri her 2 yıl, 70 üzeri her yıl Slovenya Herhangi bir göz problemi mevcutsa, her 1-5 yıl arası Yoksa, 80 yaşında İspanya Her 10 yılda, 65 üzeri her 5 yıl Ülke Evet (Yaş ve test sıklığı) Koşul bulunmamakta AB üyesi olmayan Hırvatistan 80 üzeri her 2 yıl (oftalmolojist tarafından görme keskinliği ve görme) Norveç Sırbistan Ehliyet yenilerken, 60 yaşın üzerindeki herkese, daha sonra göz sağlığına göre her 1-10 yıl arası İsviçre 70 (50 olarak değişiyor) Türkiye 50 yaşa kadar her 10 yılda 50-65 arası her 5 yılda 65 üzeri her 3 yılda Tablo 3 ’teki sonuçlar, Avrupa’da ve AB’de, ilk ehliyetin verilmesinden sonra, Birinci Grup sürücülerin görme fonksiyonlarını değerlendirmek üzere bir takım uygulamalar yapıldığını göstermektedir. En iyi uygulama, sürüş kariyeri boyunca düzenli göz taraması isteyen Estonya, İtalya, Litvanya, Sırbistan, İspanya ve Türkiye gibi ülkelerde görülmüştür. Ülkelerin büyük çoğunluğu ehliyet yenileme koşulu olarak en azından bir kez, yetkin bir profesyonel tarafından göz taraması talep etmektedir. Ancak, Avusturya, Fransa, Almanya, Norveç, İsveç ve Birleşik Krallık, Birinci Grup sürücüler için herhangi bir ileri göz taraması istememektedir. Birleşik Krallık’ta, sürücülerden kendi görme fonksiyonlarını değerlendirmeleri beklenmekte ve 70 yaşından sonra her üç yılda bir standartları karşıladıklarını beyan etmeleri gerekmektedir. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT’e göre sürücülerin göz taramaları sürücülük kariyerleri boyunca düzenli olarak yapılmalı ve sürücülerden kendi görme fonksiyonlarını değerlendirmeleri beklenmemelidir. Tüm AB Üyesi Devletler, Estonya, İtalya, Litvanya, İspanya ve Türkiye’de olduğu gibi, Birinci Grup sürücüler için ehliyet yenileme koşulu olarak göz taraması uygulamasını benimsemelidirler. Sürücü Göz Taramasının Maliyeti Göz taraması için sürücülerin ödemesi gereken bir takım ücretler söz konusudur. Çoğu ülkede ücret, yapılan tarama sayısı ve türüne göre değişir. Almanya’da görme keskinliği taramasının ücreti hükümet tarafından 6.43€ olarak belirlenmiştir. Görme keskinliği taramasının en yüksek ücretle yapıldığı ülkeler, 45 € ile Yunanistan ve 52€ ile (eğer oftalmolojist tarafından yapılıyorsa) Macaristan’dır. Bu masraf, genel araba kullanma masrafı bağlamında değerlendirilmelidir. Örneğin, Almanya’da, ücret sadece ilk kez ehliyet başvurusu yapılırken ödenmektedir. Ehliyet yenilemesi için yeniden bir göz taraması gerektiğinde, bedeli, ehliyet yenilemenin bir parçası olarak belirli aralıklarda ödenir (bakınız Tablo 3). Sonuç 2006 ve 2009 AB Sürücü Ehliyeti Direktifleri, yol güvenliğini artırmak ve yürürlüğe girmesini kolaylaştırmak amacıyla, sürücü ehliyetlerine düzenleme getirme çabası içindedir. Bu araştırma, AB ve diğer Avrupa ülkelerinde sürücülerin göz taramalarını gerçekleştirme konusunda bir takım farklı sistemler olduğunu göstermektedir. Bu farklılık, 2009 Direktiflerinin implementasyonunu tamamlamış ülkelerde azalmamış ya da kapanmamıştır. Hatta göz taraması standartlarındaki farklılıkların arttığına dair bulgular mevcuttur. ECOO, EUROM I ve EUROMCONTACT, başta Ehliyet Tabla Testi kullanarak görme keskinliğini değerlendiren AB Üyesi Devletler ve Birinci Grup sürücüler için ileri bir göz taraması koşulu koymamış Avrupa ülkelerinin, sürücülere uyguladıkları göz tarama sistemlerini iyileştirmek için daha fazlasını yapabileceğine inanmaktadır. Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu Üyelerinin, bu konunun yakın gelecekte ele alınması için gerekli adımların atılması hususunda desteğini memnuniyetle karşılayacağımızı belirtmek isteriz. Eğer Üye Devletler bu önemli konuda adım atmakta isteksizler ise, Avrupa kuruluşlarının Direktiflerin aşağıda belirtilen görme koşullarını yeniden gözden geçirmelerini kuvvetle öneririz. Ek 1 Avrupa Komisyonu 2006/126/EC9 nolu Direktifin III nolu Eki kapsamında Sürücüler için Görme Koşulları 2006/126/EC nolu Direktif ile bunu değiştiren 2009/113/EC nolu direktifin III nolu eki, şoförler için FİZİKİ ve MENTAL uygunluğun Minimum Standardını tesis etmiş bulunmaktadır. İlk defa ehliyet alan veya yenileyen Birinci Grup sürücülerin bu minimum standartları karşılaması gerekmektedir. 2006 nolu direktif kapsamında, ehliyet yenilemesi Birinci Grup sürücüler için her 10 yılda bir (veya maksimum 15 yıl bir) yapılacaktır. “Sürücü ehliyeti için başvuruda bulunan herkese, motor gücü ile işleyen araçları kullanmak için yeterli görme keskinliğine sahip olduklarını kanıtlamak amacıyla, , uygun bir göz taraması yapılacaktır. Başvuru sahibinin görme yeterliliği konusunda herhangi bir şüpheye düşülmesi durumunda, uzman tıbbi bir yetkili tarafından muayene edilecektir (Ek III 6.0).” Birinci Grup (Ek III 6.1 ve 6.2) sürücüler, motor gücü ile işleyen araçları sürmek için yeterli görme keskinliği ve görme alanına sahip olmalıdır ve ehliyet başvurusu ve yenilemesi sırasında uygun tetkiklerden geçmelidir. 2009/113/EC nolu Direktif, binoküler görme keskinliğini, gerekirse görme düzeltici lens ile- minimum 0.5 (6/12) olarak belirlemiştir. Görme alanının minimum 120 derece olması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Genişlemenin sağda ve solda en az 50 derece, aşağı ve yukarı yönde 20 derece olmasını istemektedir. Santral 20 derece içerisinde herhangi bir defekt bulunmamalıdır (Ek III 6.1). Bir gözünde tamamen görme kaybı olan veya sadece tek gözünü kullanan Birinci Grup sürücülerde, monoküler görme kondisyonu uzman bir tıbbi yetkili tarafından değerlendirilmelidir. Monoküler sürücülerin görme keskinliği gerekirse görme düzeltici lens ile en az 0.5 (6/12) ve bu gözdeki görme alanı Paragraf 6.1’deki istemlerle eşdeğerler olmalıdır. Monoküler görüşün adaptasyona yetecek kadar uzun bir süre boyunca var olduğu ve görüş alanı koşullarının karşılandığı uzamn tıbbi otoritelerce tasdik edilmelidir. (Ek III 6.2). İkinci Grup (Ek III 6.4) sürücülerde görme keskinliği, gerekirse görme düzeltici lens ile, iyi gözde en az 0.8 (6/7.5) ve bozuk gözde 0.1 (6/60) olmalıdır. 0.8 ve 0.1 değerlerine ulaşmak için görme düzeltici lens gerekiyorsa, artı veya eksi gücü 8 dioptriyi geçmeyen düzeltici gözlük veya kontakt lens vasıtasıyla minimum görme keskinliği sağlanmalıdır. Bu düzeltme iyi tolere edilmelidir. Yatay görme alanı en az 160 derece olmalıdır, genişleme sağa ve sola en az 70 derece, yukarı ve aşağı en az 30 derece olmalıdır. Santral 30 derece içerisinde herhangi bir defekt bulunmamalıdır. Azalmış kontrast duyarlılığı veya diplopisi olan sürücü veya adaylara ehliyet verilmez ya da ehliyetleri yenilenmez. İkinci Grup sürücüler için her 5 yılda bir yapılan ehliyet yenilemelerinde bu hususlar aranmalıdır (tümü Ek III 6.4’ten). ____________________________ 9 Tüm referanslar 2006/126/EC nolu Direktif ile bunu değiştiren 2009/113/EC nolu direktifin III nolu ekinden alınmıştır. Ek 2 Üyelere ECOO ve EUROM I Sürüş ve Görme Anketi Sevgili Üye, Bildiğiniz üzere, Sürücü Ehliyeti Direktifinin implementasyonu süresince sürücülerin göz taramalarının iyileştirilmesi konusunda çalışmalar yapmaktayız. Ülkenizdeki durum hakkında bilgi toplamak ve böylelikle Avrupa otoritelerine bir pan-Avrupa analizi sunabilmek için yardımınıza ihtiyacımız bulunmaktadır. Aşağıdaki soruları yanıtlamak için vakit ayırmanız bizi çok memnun edecektir. Mümkünse, yanıtlarınızı 4 Şubat tarihinden önce göndermenizi rica ederiz. Lütfen yanıtınızı e-mail ile Mark Nevin’e (mark@fodo.com) gönderiniz. Hakkınızda: Kuruluş adı: Anketi dolduran kişinin adı: İletişim bilgileri (email): Ülke: Lütfen aşağıdaki soruları yanıtlayınız 1-7 arası sorular Birinci Grup ehliyet sahiplerine (araba ve motosiklet sürücüleri) uygulanacaktır. 1. Ülkenizde ilk kez sürücü ehliyetine başvururken medikal kontrol gerekliliği var mıdır? a. Gerek yok b. Araba kullanabilir olduğuna dair medikal beyan (sadece) başvuru sahibi tarafından imzalanır c. Medikal beyan Pratisyen Hekim tarafından imzalanır d. Diğer ____________________________________________________ 2. İlk ehliyet başvurusunda bulunurken ne tür bir göz kontrolü yapılır? Lütfen detay veriniz. a. Sadece Ehliyet Tabla Testi b. Görme Keskinliği c. Görme Keskinliği ve Görme Alanı d. Tam Görüş Testi ya da Göz Muayenesi e. Diğer ya da Yukarıdakilerin Hiçbiri _______________________________________ 3. 2. sorudaki görüş testini kim yapar? a. Doktor b. Oftalmolojist c. Optometrist/Optisyen d. Yukarıdakilerden herhangi biri e. Sürücülük Kursu Merkezi Çalışanları f. Diğer ___________________________________________________ 4. Sürücüye ehliyet verildikten sonra, sürücülerin görüşleri tekrar değerlendiriliyor mu? Değerlendiriliyorsa, ne kadar sıklıkta, kaç yaşında ve kim tarafından? Örneğin: 45 yaşında Birinci Grup sürücü için, optometrist veya pratisyen hekim tarafından görme keskinliği ve görme alanı değerlendirmeleri yapılır. Bazı ülkelerde başka bir görme değerlendirmesi yapılmayabilir. Lütfen detay veriniz. 5. Ülkenizde sürücü göz taramasının (ya da göz muayenesinin) maliyeti nedir? 6. AB Direktiflerinin implementasyonu (2006/126/EC ve 2009/113/EC) tamamlandı mı? 7. Aynı Direktiflerin implementasyonu sırasında sürücü görme kontrolü konusunda bir değişiklik oldu mu, ya da herhangi bir değişiklik bekliyor musunuz? Lütfen detay veriniz. 8. İkinci Grup ya da profesyonel sürücüler, yeni Direktifler kapsamında zorunlu olarak, göz taramasını da içeren medikal kontrolden geçecektir. Ülkenizde, optometristler İkinci grup sürücülerin (ağır vasıta ve 10 kişi üzeri yolcu taşıma) görme kontrolünü yapıyor mu? Lütfen detay veriniz.