KASIM 2010 DURUM TEBLİĞİ (POSİTİON PAPER)

ÖZET:

ECOO-Avrupa Optometri ve Optik Konseyi, Finlandiya, Almanya ve İrlanda’da kullanılan ve uygun şekilde ikame edilen (SNELLENKARTI esasına) dayanan benzeri bir sistem (diğer Bilimsel olmayan sürücü görmesi yaklaşımının yerine kullanılarak) ikame ederek, (EU-Avrupa Birliği’nin en son uygulamaya koyduğu, sürücüler için (Sayısal EHLİYET TABLASI TESTİ) Direktifini kendi uygulamalarında kullanma imkânını, birliğe üye ülkelerinde kullanacaklarına inanmaktadır.

Bu değerlendirme, Şoförlüğü Öğrenmek için Görme İşlevleri uygun ve yeterli olan ve geçici sürücü Ehliyeti temin etmek isteyen, bütün başvurular için tamamlanmalıdır.

Bundan başka uzun süre için görme verileri değişen ve Konsey Direktifinin Teknik ustalık Standardlarının Detaylarına göre kendi Görmelerinin Aksi yönde olduğunu takdir edemeyen değerlendiremeyen sürücülerin bu uygulamayı beklemeyecekleri için. ECOO Gurup 1 Sürücüleri için Ehliyetlerinin Avrupa Birliği direktifi ile uyumlu olarak ve Görme Alanı Ölçümü içermiş şekilde yenilerken, sürücü Görüşlerinin bir taramaya tabi tutulmasını tavsiye etmektedir.

Birçok Üye Devletlerde Sürücü Görmesi’nin Kontrol sistemi (1930) yılından beri uygulanmaktadır. Bu eski modası geçmiş sistemlerin birçoğu çağın gerisinde kalmış geçersiz olup, Kesin Bilimsel esaslardan yoksun bulunmaktadır.

Bu Pozisyon Tebliği, Avrupa Birliği direktifinin başarılı uygulaması için bir seri tavsiyeler yapmakta ve Avrupa Birliğine üye devletlerin bütün taşıt sürücülerinin Ehliyet Alma veya Yenilemesinde gerekli “Görme Standardlarına” uyulmasını garanti altına almaktadır.

Sürücülere ait yeni sistemdeki Görme Taraması bütün Avrupa Birliğine üye devletlerine (Yol güvenliğini Geliştirme) de diğer İnisiyatiflerin inşa edilmesini (Oturma Kemeri İhdasını, Cep Telefon kullanımını yasaklamayı, sürücü alkol kullanım limitini düşürmeyi) gibi aktivitelerin başlatılmasını öngörmektedir. Bu hususlar, Avrupa Birliğine üye devletlerin ve Avrupa Komisyonunca, Yol Güvenliği kayıtlarının geliştirilmesinde ve bunun devamında kullanılacak unsurlar olmaktadır.

 ÖNSÖZ:

2013 yılına kadar bütün Avrupa Birliği devletlerinde Avrupa birliğinin öngördüğü (2006/126/EC2 ve 2009/113/EC3)nolu direktiflerinin uygulamaya konulması zorunludur.

Ancak ilk adım olarak bütün Avrupa Birliğine üye devletleri Avrupa komisyonuna, Ocak 2011 e kadar bu direktifleri nasıl uyguluyacaklarının belirtilmesini bildireceklerdir.

2009/113/EC direktifinin III nolu eki( Ek-III 6,1) birinci gurup Sürücüler için Görme Keskinliği ve Görme Alanı ve Ek-III 6.4 ikinci gurup Sürücüler için Görme Keskinliği ve Görme Alanı için tesis edilen ve Apaçık-net olan bir Standarda Ulaştırılmasının Zorunlu Olduğunu belirtmiştir.

Sürücülerin Görme Fonksiyonları için Yeni Standardlar-Direktifi Avrupa birliği-EU Görme Çalışma Grubunun 2005 tarihli Raporuna dayanmaktadır.

Çalışma gurubu Emniyetli-güvenli Sürücülük için Önemli olan Görme Fonksiyonuna ait Değişik Parametreler üzerine Geniş ve kapsamlıtavsiyeler yapmıştır.

Çalışma grubunun tavsiyeleri, bilimsel delillerin, kapsamlı kontrolüne kontrolüne anlayışlarına, yaygın fikir ve Pratik denemelere dayanmaktadır.

Aşağıdaki tavsiyeler; Almanya-İrlanda- ve Finlandiya Modellerine dayanan (Ağır Yük vasıtları ve Yolcu Taşıyan Otobüslerin Sürücülerini içeren ikinci gurup Şoförlere ait başarılı Göz Tarama Sistemi sonucu Çıkarılan ve ECOO’nun etkili bir Fonsiyon-işlev beklediği tavsiyelerdir.

2006/126/EC5 nolu DİREKTİFİN III Nolu Ekine Göre, ŞÖFÖRLER(SÜRÜCÜLER) İÇİN GÖRMEDEKİ İSTEMLER

2006/126/EC nolu Direktif ile bunu değiştiren 2009/113/EC nolu direktifin III nolu eki, şoförler için FİZİKİ ve MENTAL uygunluğun Minimum Standardını tesis etmiş bulunmaktadır.

İlk defa Ehliyet alan veya Yenileyen Gurup Bir’e dâhil Sürücülerin Bu minimum Standardları karşılamaya ihtiyacı olacaktır.

2006 nolu Direktif altında Ehliyet Yenilemesi Gurup Bir Sürücüleri için her 10 Yılda Bir veya Maksimum 15 Yılda Bir olacaktır.

Sürücü ehliyeti için bütün başvurularda Yüksek Motor Gücü Arabalarda çalışan sürücüler için, uygun bir araştırma yapılması yeterli bir Görme Keskinliğinin bulunmasını emniyet altına alacaktır.

Başvuru sahibinin Görmesinin yeterli yeterli olmadığı Şüphesinin giderilmesi için ilgili kişinin UZMAN TIBBİ BİR YETKİLİ tarafından Muayene edilmesi gerekmektedir. (Ek III.6.0)

Bir Ehliyet alma veya yenileme istemi olduğunda Gurup 1 (Ek 6.1 ve 6.2) de belirtilen sürücüler için yeterli Görme Keskinliği ve Görme Alanı verilerine uygun şekilde araştırılmalıdır.

Konseyin 2009/113/EC nolu direktifi, Minimum Görme Keskinliğini 0.5 (6/12)  olarak belirlemekte ve Binoküler Düzeltici Lens öngörmektedir. Görme Alanının enaz 120 derece olmasını açıkça Tavsiye etmekte ve Genişlemenin Sağda en az 50 derece ve solda da 50 derece yukarı ve aşağı yönde 20 derece olmasını istemektedir. Merkezi 20 derece yarıçap içinde Defekt olmamalıdır. (EK III 6.1)

Birinci Gurup Sürücülerinin bir gözde toplam Görme Kaybı Fonksiyonu veya sadece bir gözünü kullanan sürücünün Monoküler görme kondisyonu, Uzman tıbbi bir Otorite tarafından Kontrol edilmelidir. Gerekirse Monoküler bakışlı sürücünün Görme Keskinliği, düzeltici bir lensle en az 0.5 (6/12) olmalı ve bu gözdeki Görme Alanı Paragraf 6.1 deki istemlerle eşdeğer olmalıdır.

Uzman tıbbi Otorite Monoküler Görmede, Adaptasyona imkan verilmesi için yeterli Uzun süreyi genişletmeli ve Görme Alanı istemi Ek-III (6.2) ye uygun olmalıdır.

İkinci Guruba dâhil Sürücüler için (EK-III. 6/4) istenen görme keskinliği iyi bir gözde en az 0.8 (6/7.5) ve bozuk gözde 0.1 (6/60) olacak şekilde gerekirse Korrektif-düzeltici Lensle düzeltilmelidir.

0.8 ve 0,1 değerlerine ulaşmak için şayet düzeltici lenslere ihtiyaç varsa, Minimum Görme Keskinliğine, Artı ve Eksi gücü 8 diyoptiriyi geçmeyen güçteki düzeltici bir Cam lensle ve Kontakt lensler yardımı ile ulaşılması ve bu düzeltmenin İyice tolere edilmesi de zorunludur.

Yatay Görme alanı en az 160 derece Sağ ve Solda en az 70 derece Aşağı ve Yukarıda ise 30 derece olmalıdır. Merkezi 30 derece yarıçap için, Diplopi (Çift Görme ) den muzdarip olan sürücüye veya Ehliyet yenilemesi için başvuranlara Sürücü Ehliyeti verilmemelidir.

Gurup II’ye dâhil Sürücüler için her 5 Yılda bir yapılan Ehliyet yenilemelerinde bu hususlar istenmelidir. (EK III 6.4) te yazılı olanların tümü.

Direktifler içindeki (Görmeye ait İstemler) açık olarak, Gurup–1 sürücülerinin (Binoküler Görme Keskinliği) ne ait açık bir Yükümlülüğe işaret ettiği gibi, sürücü Ehliyeti verme veya Ehliyet yenilemesi uygulamasında gerektiği takdirde 0.5 veya 6/12 dioptirilik korrektif-düzeltici bir Lensle düzeltme yapılmasına işaret etmektedir. Buna ilaveten Minimum ölçüde bir Görme Alanı için yukarıda açıklanan bir tavsiyeyi yapmaktadır.

Bu sistem Gurup1 sürücülerinin bilmesi ve anlaması üzerine önemli vurgu yapmakta, Teknik ve Detaylı Minimum bir Görme Standardını ve mevcut Kapasitesinin bu standarda uyup uymadığının incelenmesini belirtmektedir.

Avrupa Optometri ve Optik Konseyi (ECOO) Self Reporting’e ait bu Problemlerin ve Vurgulamaların aşağıda izah edildiği üzere Problematik olacağını kararlaştırmıştır.

KONSEYİN 2006/126/EC NOLU DİREKTİFİNDEN ÖNCE BÜTÜN AVRUPADA KULLANILAN TAŞIT SÜRÜCÜLERİNİN GÖRME TARAMASI SİSTEMLERİ

EU (Avrupa Birliği) içindeki Gurup 1 sürücüleri için uygulamada olan Görme Taramasında Değişik Sistemler mevcut bulunuyordu.

Aşağıdaki bölüm kullanılan en iyi sistemleri ve Görme Keskinliğine ait uygun araştırmaları ve ECOO nun bunlarla mutabık olmadığını açıklamaktadır.

2009/LL3/EC direktifi ile düzeltilmiş ve ek yapılmış olan 2006/126/EC nolu direktifin ADAPTE edilmesinden önce en çok Bilimsel ve Uygun olan Sistemler, Finlandiya’da ve daha sonra Almanya ve İrlanda yer almıştı. Bu ülkelerde kullanılmakta olan sistemler, direktifte belirlenen İstemlerle doğrudan kıyaslanabilir. Uygun Görme Keskinliği ve Görme Alanı Taraması sistemine uygun bulunmaktaydı. Bu yaklaşım sadece Minimum Görme Standardlarını anlamış değil aynı zamanda Potansiyel Zafiyet ve Sebeplerini müzakere edebilen Uzman bir Otorite tarafından belirlenmişti.

FİNLANDİYA’DA:

Gurup–1 sürücülerinden; önce (45 yaşında) ve daha sonra (70 yaşında) yapılan Geçici Ehliyet Alma Uygulamasında Sürücülerin Görme Taramasına tabi tutulmaları istenmekteydi. Finlandiya’daki Görme Taramasında, Görme Testi veya Göz Muayenesi bir (SUB-SET) şeklinde olup, Görme Keskinliği ve Görme Alanı istemleri, Minimum Standardların Aksine bir sonuç vermekteydi.

Bu değerlendirme genellikle Optometrist veya Doktor olan Uzman Medikal bir Otorite tarafından yapılmaktaydı. Minimum Görme İstemleri uygulama Formu ile birlikte ve Yenilenen Ehliyetle bir arada veriliyordu.

Ehliyet isteyen kişi şayet Göz Taramasından geçmişse bu kişiler bir Görme Testinden veya Göz Muayenesinden geçirilerek, bunun sonucunda yeni bir Gözlük veya Kontakt Lens verilerek veya Muayeneyi yapan mevcut Göz Hastalığını veya Kondisyonu tanımlayamıyorsa bu inceleme sonucu bir Havale ile Uygun Tedavi için gönderilmekteydi. 

ALMANYA’DA:

Gurup–1 Sürücülerinin Geçici Ehliyet almaları için Uzman Otorite tarafından icra edilen Sürücü Görme Taramasına devam etmesi gerekmektedir.

Şöför Görme taraması (SUB-SET) bir testi veya Göz Muayenesini gerektirmekte sonuçları Standardize etmek için özel ekipman kullanılarak, dikkatli bir Kontrol altında Görme Keskinliği saptanmaktadır.

Bu saptamanın fiyatı Alman Hükümetince (6.43 euro) olarak tespit edilmiştir. Sürücünün bu kontrolden geçmesini takiben Finlandiya’da ki gibi bir rapor hazırlanarak, Ehliyeti veren Otoriteye sunulmaktadır. Şayet ilgili kişi Sürücü Taramasından geçmez ise Finlandiya’daki gibi, bir Görme Testi veya Göz Muayenesine tabi tutulmaktadır.

İRLANDA’DA:

Geçici Ehliyet İsteyen Gurup–1 sürücülerinin Görme Keskinliği ve Görme Alanı Ölçümü için bir Sürücü Görme Taramasına tabi tutulması zorunludur. Bu ölçüm yinede bir Göz Muayenesinin (Sub-Test) tarzında olup, bir Optometrist veya Tıp Doktoru tarafından yapılmaktadır. Başarılı şekilde tamamlanmış Tarama işlemene tabi tutulanlar için muayene yapan tarafından bir Rapor hazırlanmakta ve ilgili kişi eliyle Ehliyet veren Otoriteye gönderilmektedir. Eğer kişi taramadan geçmemişse bay veya bayan kişi Finlandiya ve Almanya’dakinin benzeri şekilde Görme Testi veya Göz Muayenesine tabi tutulmaktadır.

İrlanda’da Sürücü Görme Taramasının fiyatı Serbest pazarda belirlenmekte, bu fiyat genellikle (10 ila 15 euro) arasında bulunmaktadır.

Birinci Gruba dâhil ve 70 yaşın üzerindeki sürücülerin Medikal yönden sürücülüğe uygunluğunun tespiti zorunlu olup, bu görmeye ait ölçümü bu kişilerin Görme Keskinliği ve Görme Alanı bakımından, Ehliyetli bir sürücü olduklarının emniyet altına alınmasını içermektedir. Bu ölçümlerden geçtiğine dair Belgeye sahip olan kişiye Enfazla(3 yıl) süre için bir Ehliyet Verilmektedir.  Bu ölçüm ileriki Lisans Yenilemede tekrarlanmaktadır.

Yukarıda açıklanan durumun Aksine Fransa, İngiltere ve Hollanda dâhil birçok Avrupa Birliği üyesi devletlerde Ehliyet Sayısal Tablasından 20 metre mesafedeki Sandalyede oturan kişinin Okuması ve Pratik bir Sürücü Testine dayanmaktadır.

ECOO bu tespit şeklinin Adaletsiz (Haksız) ve Bilimsellikten uzak olduğunu ve Aşağıda Detayları verilen bir kişinin Görme Keskinliğini tespit için uygun olmadığını kararlaştırmıştır.

EHLİYET SAYISAL TABLASI TESTİ VE ÖZEL RAPORA(Self Reporting) DAYANMIŞ OLMANIN PROBLEMLERİ:

Fransa, İngiltere ve Hollanda dâhil muhtelif Avrupa Birliği üyesi ülkelerde cari(yürürlükte) olan Sürücü Görmesine Ait Tarama Sistemi Sürücülük testi için sandalyesine oturan Bay ve Bayanların belirli bir mesafedeki numaralı Tabla’daki Rakamları Okumasına dayanmaktadır. Bu sistem birçok sebeplerden dolayı yetersizdir.

EHLİYET NUMARALI TABLASININ YETERSİZLİĞİ:

1-Sayı Tablasındaki Okuma Testi, bilimsel esasa dayanmamakta ve bugünkü Görme Bilgilerini ve Görmenin sürücülüğe nasıl etki ettiğini yansıtmamaktadır. Bu çeşit Test ne standardize edilmiş nede Muteberliği haiz bulunmamaktadır. Böylece sonuçlar tekrarlanabilir veya İnsicamlı(dengeli-tutarlı) değildir. Bu durum yapılan testin bir şahsın Sürücülük için uygun bir Görmeye sahip olup olmadığını belirlemede uygun olmadığını belirlemede uygun olmadığını göstermektedir.

2- Sayısal Tabla Testi, Çevresel Koşullardan etkilenebilmektedir. Şahıslar Farklı derecedeki Aydınlanma veya Hava Koşullarında başarılı olamamaktadır. İyi olmayan koşullarda Standard istemleri yerine getirmiş olsalar bile bireyler Testte Başarısız olabilmektedir. İyi şartlarda bazıları testi geçebildiği halde Görmeleri İstemleri karşılamayanlar muhtemelen Sürücülük esnasında Gözlük Takmak veya Kontakt Lensler kullanmaktan faydalanabilmektedir.

3- Birçok Bilimsel yayın çok sayıda Tablo Testi’nin doğruluğu ve gerçekliğine ait Sorular içermektedir.  CHARMAN (1997) de (Angular subtence) Açısal veriler bakımından Sayısal Tablo Testi’nin SNELLEN’in Standard olan (6/12) sayısının takriben (6/15) Eşdeğer olduğunu ve altında kaldığını hesaplamıştır. (6)

Diğer Yayınlarda Sayısal Tablo Sisteminin SNELLEN GÖRME KESKİNLİĞİYLE Uyuşmadığı, sonuçların değişken olduğunu ve tekrarlamaların başarısız bulunduğunu belirtmişlerdir. (7 ve 8)

4- Cari(yürürlükte-geçerli) olan Ehliyet Tablo Testi’nin dayandığı Özel Raporlamar (1930) dan beri uygulanmaktadır. Yollardaki kazaların artması, yol emniyeti Standardları ve Klinik Teknolojilerin gelişmesine rağmen o tarihten beri SİSTEMyenilenmemiş, güncelleştirilmemiştir.

GÖRME PROBLEMLERİNİN KENDİNE AİT (ÖZEL RAPORLAMASI)NA İLİŞKİN PROBLEMLER

SÜRÜCÜ EHLİYETİNİN her Yenilenmesinde halen Tekrarlanan Sürücü Görme Taraması; (İrlanda’daki 70 Yaşın üzeri ve Finlandiya’daki (45–70 yaş) lılar için bazı kısmi istisnalarla) Avrupa Birliği (EU) üye devletlerinde bulunmamaktadır. İngiltere dâhil bazı devletler, Ehliyet isteyenlerden (70) yaş üzeri olanlar için hala sürücülükte (Medically Fit) Tıbbı tespiti ön gören, deklarasyonu sormaktadır.

Sürücü Ehliyeti almak veya yenilemek isteyen bütün talepler için, (Ek-III 6.1) belgesi bir yükümlülük getirmiş olup, Ehliyetin, sürücünün Binoküler GÖRME KESKİNLİĞİ’ni ve Gerekirse DÜZELTİCİ LENSLERİ, her iki Gözde en az (0.5) bulunması mecburiyetini getirmiştir. Buna İlaveten, YATAY-DİKEY-MERKEZİ GÖRME ALANLARI için Açık tavsiyelerde bulunmuştur.

Sürücü Ehliyetini yenilenmesinde, Görme Taramasının mevcut olmaması durumunun Üye devletlerde Çok geniş ve yayın olduğunu, bu konudaki Külfet ve Görevin tamamıyla Ehliyet isteyenin anlayışına, sürücülükte Standarda uyma için asgari Görme isteminin Detaylı Şekilde buna ait Tekniği anlamasına bağlı bulunduğu hususlarında ECOO ENDİŞE DUYMAKTADIR. Buna ilaveten Başvuru yapanın minimum Görme İstemi ile intibakı olup olmayacağı hakkında Muktedir olması gerekmektedir. Diğer Taraftan, eğer Görme Standardına Uygun olmadığının Farkında iseler, bu durumun ULUSAL EHLİYET OTORİTESİ’NE bildirmesi zorunludur.

Ehliyet yenilemesinde bu başvuru görevinin aşağıdaki sebeplerle yerine getirilmesinin Yüksek Derecede Problematik Olacağından ECOO Endişe Duymaktadır.

1- Sürücülerin çoğu kendi Görmelerinde Görme Keskinliği veya Görme Alanında tedrici bir Değişim olduğunu bilmezler, bu bakımdan Görmelerinin istenen standartın altında olduğunun farkında değillerdir. Bunlar, GLAKOM gibi yayın Kondisyonlar, erken Evrelerinde olan (ASEMTOMATİK GÖRME KAYBINA) uğrmış olabilirler. İngiltere KRALİYET KLİNİK ULUSAL ENSTİTÜSÜ’NÜN (2009) tarihli (GLAKOM RAPORU) nda erken ve orta derecede Kronik Glakom olan bireylerin çoğu kez ASEMPTOMATİK olduğu halde Kendi Görme alanındaki tahribatın farkında olmadıkları belirtilmektedir.

Görme Kaybı bir defa (%90) çıktığı takdirde, Optik Sinir (İrrecoverable) Düzeltilemez derecede Tahrip olmuş olabilir. (9)

2- Gurup-I’e dahil bütün sürücülerin ehliyetlerinin dayandığı Özel Raporların istediği Standardların bilinmesi (Yapılan Araştırma Geniş ekseriyetin bunu bilmediğini göstermektedir) ve buna karşı olan (SELFASSESİNG) ve Standartla uyumlu olmadığının REALİZE edilmesi, şayet kendi görmelerinde bir Problem mevcutsa Ehliyet Otoritesine bildirilmeyen bir kusurun onu Suçlu durumuna düşürülebileceğinin Farkında olması lazımdır.

3- Kanuna göre bir mahkemede bilgi noksanlığının bulunması bir savunma şekli olmadığından yapılan araştırma cari(yürürlükte) olan görme Standardları hakkında geniş çapta Haberdar Olamama ve Sürücünün zayıf görmesindeki Kanuni istidlal (Çağrışım) i ve karışıklığı göstermektedir.

4- Son zamanlardaki Raporlar, Sürücüler içinde Gönülsüzlük görülmesi, onların Standardlara uymadığını göstermektedir. (2010) yılı Nisan ayında yayınlanan (Kraliyet Otomobil Kulübü Vakfı) nın bir Raporu, İngiltere’de ilk defa ehliyet almak için başvuran kişiler için bu kimselerin Medikal Durumlarının istendiğini belirtmektedir. Buna göre bütün Sürücülerin sağlıklarında herhangi bir değişiklik olduğunda bunun ulusal Ehliyet Otoritesine bildirilmesinin zorunlu olduğu, (Motorist) Otomobille gezer kimselerin tanıklığında bu bilgileri haiz olarak Ehliyet Otoriteleriyle temas edilmesi eğilimi bulunmaktadır. Çünkü Vasıta Sürücünün bir Lisans alabilme yeteneğin olması hakkında Ehliyet yenilemesinin Nasıl ve ne zaman yapılacağına dair noksan bilgisini Korku ve Endişesini tamamlaması ve bunların etkisinde kalmaması lazımdır.

Bütün bu sebeplerle Avrupa Biriliğine üye Devletlerinde SÜRÜCÜ GÖZ TARAMASI’NA ait geçerli olan Sistem, Konseyin mevcut DİREKTİFLERİ altında, Sürücü Görmesi için uyumlaştırılmıştır. Avrupa Standardları ile uyumlu olduğunu İddia etmek mümkün değildir.

Avrupa Birliği direktifleri altında FİNLANDİYA sisteminin Bütün İstemleri karşılaması ve açıklanan problemler ile (Self-Reporting)e güvenmenin yetersizliği karşısında ECOO her ehliyet yenilemede (gurup-I) sürücüler için bu sistemin (SÜRÜCÜ GÖZ TARAMASININ GELİŞTİRİLMESİ) gerektiğine inanmaktadır.

GÖRME, yaşlanma ile değişir veya Değişebilir sürücü kendi görmesine engel olan detaylı ve teknik Standardları tahmin edecek yeterli bir konumda değildir.

SÜRÜCÜ GÖRME TARAMASI İÇİN TEMEL TEŞKİL EDEN KANITLAR

Karayolu Kazalarının tabiatında çok yönlü sebepler mevcuttur. (Hava durumu, Yol pozisyonu, hız-sürat,Görüş imkânı, Yorgunluk, yolun yapısı v.s) gibi muhtelif elemanların hepsi de karşılıklı etkileşim ile KAZALARA sebep olmaktadır. Sipesifik bir noktada, zaman içinde bir seri kombine bireysel kaza meydana gelir.

ECOO; Bütün sürücülerin, yol emniyetinin iyileştirilmesi, yapılan taramalarla (Zayıf Görme)nin sebep olduğu Faktörün azaltılmasını Kısmen mümkün kıldığı, Geliştirilen (SÜRÜCÜ GÖZ TARAMASI)nın ehliyet yenilemede dikkate alınmasını TEKLİF etmektedir.

Aklın algılama(sezgi) aşama ve girdisinin % 90 ‘dan fazlasının VASITA SÜRERKEN,Görme işleviyle ilgili olduğu dikkate alındığında,algı-(idrak-kavrayış)muhakemeye ait bilgi KAYNAĞI olarak (GÖRME ÇOK ÖNEMLİDİR) .(10)

Bozulmuş veya zayıflamış sürücü Performansıyla(Beceri-kapasite) bağlantılı olay önemli kanıt teşkil ettiğinden, bu kanıt basit bir LİNEAR(Causality) (Nedensellik)-gerekçe tanımlaması için daha zayıf bir DELİL olduğundan, Bireysel Kazalarda (Zayıf Görme bağlantısı dikkate alınmalıdır)

Bu bakımdan Avrupa Birliğinin göz görmesi çalışma grubu bakanlar konseyi ve Avrupa parlamentosu yayınlanan direktiflerde görme keskinliği ve görme alanı için şeffaf bir minumum Standard olmasını teklif etmektedir.

Trafik suçları ile ilişkili bir (anolog) benzleşme kıyaslama belgesi hazırlanması faydalı olacaktır. Kusurun birçok sebepleri bulunmaktadır. İstihdam edilmeme işsizlik sosyal mahrumiyet ihraç zayıf eğitim psikololoji ve zamanında verilen bir fırsat ki bunların hepsi biribirini etkilemekte ve suç işlemeye sebep olmaktadır. Ancak herhengi bireysel adam soyma hırsızlık gibi nihai sonucu olan sebeplerle bağlantılı sorun ve açmaz(müşkilat) ortaya çıkabilmektedir.

Örneğin;  üye devletleri bu gibi basit doğrusal ilişkilendirmeyi kullanmakta veya emniyetli bir topluma erişmek için suçun sebepleri ile ilgili ileri hareketlerden sakınmaktadır.

Aşağıda özetlenen ECOO tavsiyeleri altında kazaların çok yönlü sebeplerinden birinin yeterli düzeyde göz taraması ve iyi anlama olduğu söylenebilir.

Bu modelin sürücü göz taraması için uygulamasını ümit edebiliriz. Daha az tehlikeli ve ufak kazalar beklenebilir. Diğer hususlar aynıdır.

- bir sürücü ehliyeti olan birinin görme keskinliği ve görme alanı standardı kullanımının farkında olması için bunu engelleyen önemli kanıt mevcuttur.(11,12)

- görme fonksiyonu ve emniyetli-güvenli sürüş ile özel test arasındaki ilişkiyi değerlendirmede kazalara ait istatistiklerin kullanılmasında önemli sınırlamaların bulunduğu aşikardır. Ancak rekraftik blur-kırma bulanıklığı ve katarakt gibi görme bozukluğunun taklit simulasyon altında sürücü performansının değerlendirilmesinde gece şartları altında bu (kapasite –yetenek) perfonmansın belirgin şekilde derecesinin düştüğü araştırma ile bulunmuştur.(13)

- buna ilaveten görme fonksiyonundaki progresif (ilerleyen) kayıplarda yaş ve pataloji önemli faktörlerdir ve standartların tesbitinde bunlarında düşünülmesi gerekmektedir.(14)

kanun yapıcıların toplumun korunmasındaki bir görevi de bireylerin (sürücülük yapabilme hakları) nın dengelenmesini temin etmektedir.(15)

FİNLANDİYADA MESLEKİ SAĞLIK VE OPTİK ENFORMASYON MERKEZ ENSTİTÜSÜ

Sürücüler nüfusu içinde görme keskinliğinin (6/12) den aşağı ve görme alanı kaybındaki oranı ve oluş derecesine bakılmaktadır.(16)

örnekleme içindeki sürücülerin (%0.8) inin görme keskinliği 0.5(6/12 )

den az ve diğer (% 3.8) inde görme keskinliğinin (0.5 ila 0.63) ve (6/12 ile 6/9,5) arasında bulunmuştur.(örnekteki bütün bireyler Finlandiya’da göz taramasından geçmiştir.) yaş ilerledikçe daha fazla sayıda sürücünün görme keskinliğinin bozulduğu görülmüştür.

Yaşları (25–44) arasındaki sürücülerin görme alanı kaybı (% 0.9) olarak saptanmış yaşları (45–69) arasında olan sürücülerin görme alanı kaybı (%1.8) ve (70 ve yukarı yaşlı sürücülerde bu kayıp (%6.3) olarak ölçülmüştür.

(6/12) nin altındaki bozuk görme keskinliği ve görme alanı kaybının yaşlı sürücüler arasında genel bir durum olduğu bulunmuştur.

- bütün sürücülerin (%2.9) unun sürücülük için gerekli görme istemleri ne ulaşamadığı ve yaşlı sürücülerin görme standardı isteminin altına düştüğü anlaşılmıştır.

Fransadaki bir araştırmada bütün sürücülerin (%12) sinin konsey direktifinde(17) açıklanan standardlarda uyuşmadığını göstermiştir.

Sürücü görme taraması na dayanan sistemin bilimsel şekilde daha fazla geliştirilmesine çaba gösterilmesine rağmen Finlandiya’da hala bireysel sürücüler standarda uymadan kara yollarında sürücülük yapmaktadırlar.

ECOO bu durumun Avrupa komisyonu ve üye devletlerinin dikkate almaları gereken bir önemli konu olduğuna inanmaktadır.

Avrupa Birliği direktiflerinin uygulanması bütün üye devlelerde (SÜRÜCÜ GÖRME TARAMASI SİSTEMİ) nin geliştirilmesi için bir imkân göstermektedir.

TRAFİKTEKİ BU DURUMUN (Düzeltilmesi-İyileştirilmesi)İSLAHI İÇİN ECOO (AVRUPA OPTOMETRİ VE OPTİK KONSEYİ AŞAĞIDAKİ ÖZEL TAVSİYELERİ YAPMAKTADIR

AVRUPA BİRLİĞİ DİREKTİFLERİ ALTINDA BAŞARILI BİR UYGULAMA İÇİN TAVSİYELER:

1-Görme işlevi dikkatli bir düşünmeyi talep eder. Zira sürücülük yapıldığında müstesna(benzersiz) şekilde önemli olan bir (stands out)-üstünlüğün temini gerekmektedir.

2-görme işlevi bir kazaya sebep olma faktörü olduğundan çok önem verilmesi ve bütün sürücü ehliyetleri yenilenirken görme taraması için daha çok yeterli bir sistem bulunması gerekmektedir.

3-görme bir kaza sebebi faktörü olup görme keskinliği ve görme alanı ölçümleri geniş şekilde ucuz ve mevcut olup kolay kontrol edilebilir.

4-ehliyet sayısal tablası geçersiz olup bilimsel esası yoktur. Bu nedenle görme keskinliği 0.5(veya 6/12) olan sürücüleri koruyacak uygun bir inceleme şekil değildir.

5-ehliyet test tablası ‘nın yerine Firlandiya –Almanya ve İrlandada kullanıldığı üzere uygun (snellen esasının dayalı) benzeri bir ölçüm ikame edilmelidir. Ölçüm yetkili uzman bir otorite tarafından yönetilmelidir. Ölçüm yeterli şekilde anlaşılması ve sürücü üzerine olan etkisi geçmemelidir.

6-sürücüler kendi görmelerine ait detaylı ve teknik bir standardı,(self-asses)beklemedikleri için ve (self-report) bu durum onların haberdar olmadığı bir problem olmaktadır.

7-sürücü görme taramasının yönetilmesinde (gurup-ı)ehliyetini sahip olanların ehliyet verilmesinde, direktiflerin istediği bütün hususlardan sürücüye ait verilerle uyumlu olması gerekmektedir. Bu bakımdan özellikle yaşlı sürücülerde (görme alanı ölçümü )yapılmalıdır.

8-ön lisans verilmesi ve ehliyet yenilenmesinde ihmal edilmiş sürücü görme taraması’nı haiz olarak, bir rapor hazırlanmalı ve ulusal ehliyet otoritesine iletilmelidir.

OPTOMETRİ VE OPTİK İÇİN AVRUPA KONSEYİ

KASIM-2010

Onaylama; ECOO, bu POZİSYON TEBLİĞİ için metnin yazarları PROFESÖR STEVE TAYLOR ve Richard carswell ve MARK NEVİN ‘e özel teşekkürlerini sunmaktadır.

Daha fazla bilgi için lütfen aşagıdaki yerlerle temas ediniz.

ECOO sekreterliği, Rue MONYETER 51-B/1000 Brussels, Tel+)32(0)27391615 faks +32(0)27379501

METİNE (1 den 18) ye kadar NUMARALANMIŞ ) KAYNAKLARI:

1-ECOO; Avrupa içimdeki (AVRUPA OPTOMETRİ VE OPTİK KONSEYİ) nin Üye kuruluşları olarak Avrupanın (30) ülkesi içinde, yaklaşık olarak (75.000) optometrist, optisyen ve optisyenlik müessesesini temsil etmektedir.

2-(20 Aralık 2006 tarihli SÜRÜCÜ EHLİYETLERİ ÜZERİNE AVRUPA PARLEMENTOSU ve KONSEYİ DİREKTİFİ –(2006/126/EC)  noludur.

3-Avrupa parlemantosu ve konseyinin Sürücü Ehliyeti Üzerine olan (2006/126/EC direktifinde Değişiklik yapan Komisyon Direktifi (2009/113/EC) direktifi (25 Ağustos 2009) tarihlidir.

4-MAYIS/2005 tarihli (Sürücülerin Görme Fonksiyonu için Yeni standartlar (http:// ec.europa.eu/transport/Road safety/behavior/doc/New standards final versiyon.en.pdf.

5-Ek-III-EC 2006/126/EC direktifi altında bütün referanslar,(2009/113/EC Direktifi ile değiştirilmiştir.

6-CHARMAN WN(1997)-Görme ve Araba sürme:, Bir Literatür Gözden Geçirme ve tefsiri(açıklama-yorumlama) (oftalmik ve Fizyolojik optik:17(371-391)

7-KİEL AW BUTLER, Alwitry A(2003):BİR YOLCU OTOBÜSÜNDE SÜRÜCÜLÜK için görme keskinliği ve kanunla istenen GÖRME istemleri: GÖZ:17(579-582)

8-CURRİYE Z,BHAM A,PEPPER I(2000)  Sürücüler için Görme keskinliği testinde (SNELLEN KARTLARI)nın Güvenirliği: (Yayınlanması beklenen bir araştırma ve Posta ile yapılan (soru sorma):BMJ.321(990-992)

9-NİCE RAPORU (2009) “GLAKOM”-Kronik geniş açılı GLAKOM ve OKÜLER Hipertansiyon’un Teşhisi ve Yönetimi.

10-Kraliyet oftalmolojistler Koleji’nin (1999) da Rapor ettiği:VASITA SÜRÜCÜLÜĞÜ için GÖRME STANDARDLARI-(http://www.rcopthth.ac.uk/docs/publications/driving standards.pdf

11-Uluslar arası oftalmoloji Konseyi (2006)-GÖRME STANDARTLARI-Emniyetli sürücülük için Görme istemleri-(2006 Dünya oftalmoloji 30 cu Kongresi için hazırlanmıştır.

12-BOWERS A,PELİ E,ELGİN J,MCGWİN G Jr OWSLEY C (2005): orta Düzeyde görme kaybı ile karayollarında sürücülük-optometri ve Görme Bilimi 82(657-667)

13-WOOD J,CHAPARRO A,CARBURY T,CHU BS (2010):GECE sürücülüğü Performansı üzerine Taklit edilmiş görme zayıflığının Etkisi.(optometri ve Görme bilimi:87(370-386)

14-TAYLOR SP(2002) Yaşlı şöför ve Görme. CE optometry 5(49–53)

15-(11 ci sıradaki kaynak)

16-FİNLANDİYA da (Mesleki sağlık enstitüsü)nden sağlanan Kişisel İletişim

17-Görmenin iyileştirilmesi için Ulusal Cemiyet (ANSAV-Kişisel İletişim

ECOO ‘nun bu POSİTİON PAPPER ‘i Metne sadık kalarak ve birkaç paragrafta Türkçesinin daha açık-net anlaşılması için MEALEN Türkçeleştirilerek, okuyucuya sunulmaktadır.

Nejat KAYIN

Mütercimin Özel Notu:

1-Türkiye de Ordu Birlikleri, Resmi Devlet Daireleri ve Sivil Kişi ve Kuruluşların KARAYOLLRINDA seyrü-seferde bulunan milyonlarda Motorlu taşıtı Mevcut KARAYOLLARINDA ve Şehir içinde çok sayıda SÜRÜCÜ tarafından kullanılmaktadır.

2-OTOBÜS-DOLMUŞ-TAKSİ-ÖZEL  ARABA ve benzerlerini kullananların TRAFİK KURALLARINA uygun hareket etmeleri ve Yeni ehliyet alma veya eskiyi yenileme hizmetleri İÇİŞLERİ BAKANLIĞI EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TRAFİK şubesi tarafından yapılmaktadır. Vasıta sürücülerin GÖZ ve GÖRME Kontrolları ve Bazı Göz Taramaları SAĞLIK BAKANLIGI’nın gözetimi altındadır. Ancak Ülkede TRAFİK CANAVARI hergün çok sayıda CAN ALMAKTA-Ailelerin ocakları sönmekte Hurdaya dönen Vasıtalar nedeni ile Ülke milyarlarca zarara girmektedir.

3-AVRUPA BİRLİĞİ-Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu TRAFİK KAZALARINI Asgari düzeye indirebilmek için değişik aralıklarla KONSEY DİREKTİFLERİ yayınlamakta ve Avrupa Birliği Üye Ülkeleri ikaz ederek yayılanan direktiflere UYUM sağlanmasını ve Mevzuatların ona uygun değiştirilmesini istemektedir. Kuzey Avrupa ülkelerinin bazılarında bu kurallar ciddi şekilde uygulanmakta ve üniversiteler eli ile birçok Araştırmalar yapılmaktadır.

4-MEYDANA gelen KAZALARIN tümü, insan faktörü olarak(GÖRME) ile ilgilidir. Bu bakımdan Sürücü Ehliyeti verilmesi ve yenilenmesi Gelişi güzel ve bilgisiz Kişi ve kurumlarca yapılmamalı, Devleti yönetenlerin, GELİŞMİŞ ülkelerin bu konuda izledikleri yolları takip ederek uygun Mevzuatlar hazırlamaları gerekmektedir.

5-GÖRME işlevinde en etkin rolü oynayan Hastalığı olmayan bir GÖZÜN GÖRME Keskinliği ve Görme alanını Standard veriler içinde bulunmasının sağlanması Özellikle SAĞLIK Bakanlığına düşen en kritik bir görevdir. Gelişmiş ülkelerin çoğunda EHLİYETİ veren KOMPETAN(Uzman) OTORİTE dikkatli ölçüm yapılmış OPTOMETRİST VE OFTALMOLOG Raporlarına dayanarak, sürücü ehliyeti vermektedir. Batılı ülkelerde Milyonları bulan VASITA Ehliyetinde göz ve görme muayeneleri sadece oftalmolog tarafından değil, çoğu kez OPTOMETRİST eli ile olmaktadır. Bu Bakımdan AVRUPADA ve Dünyanın gelişmiş ülkelerinde TIP doktoru ile yan yana OPTOMETRİSTLER’de GÖZ ve GÖRME HİZMETLERİ alanında çalışmaktadır. Türkiye de 30 yılı aşkın çabamıza rağmen BİR OPTOMETRİ FAKÜLTESİ kurulmamış AMERİKA-İNGİLTERE-AVUSTRALYA-örneklerinde olduğu üzere, EĞİTİM süresi 3 yıllık Preoptometri ve 4 yıllık optometri olmak üzere (7)yıllık KORUYUCU SAĞLIK EĞİTİMİ alan. optometristler Dünya sağlık örgütünce Çeşitli PROJELERDE çalıştırılmakta ve Geri kalmış ülkelerin GÖZLÜKÇÜLÜK meslekleri, oftalmik optisyenliğe ve müteakiben optometriye Dönüştürülerek KORUYUCU GÖZ VE GÖRME SAĞLIĞI Elemanları attırılmıştır. Türkiye de maalesef Üniversite sayısı (150) lere ulaşmasına rağmen bir tek OFTOMETRİ FAKÜLTESİ 30 yıllık Uğraşiya rağmen kurulamamıştır.

6–75.000 Üyeli AVRUPA OPTOMETRİ VE OPTİK KONSEYİ, AVRUPA KONSEYİ ile işbirliği yaparak, sayısız ÖLÜMLERE neden olan TRAFİK sorununun çözümünde POZİSYON PAPER ‘leri hazırlıyarak, İlgili mercilere ulaşmasını sağlamakta ve KONSEYİN GÖZLE ilgili Direktif sayısı (40) ı aşmış bulunmaktadır. Türkiye ECOO’nun üyesi olup,2004 tenberi OPTOMETRİYİ Türkiye ye getirememiş, bu konuda Bilinçli bir çaba gösterilmek yerine GÖZLÜKÇÜLÜK’ün TİCARE sorunları ile ilgilenilmiştir.

7-Metin içinde Tarih ve sayıları verilen GÖZ VE GÖRME SAĞLIĞI ile ilgili KONSEY Direktifleri ve ECOO’nun bu konudaki POZİSYON Paper’leri SAĞLIK BAKANLIĞI ve MESLEK DERNEKLERİNCE sağlanarak, TÜRKİYEDEKİ TRAFİK kazalarının azaltılması yönünde daha ciddi Çalışmalar ve Araştırmalar yapılmalıdır.