| Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu ve Devlet Planlama Teşkilatı, insan gücü ile eğitim kurumlarının fiziki alt yapı, cihaz ve donanım durumunu ortaya koyan bir rapor hazırladı. |
|
|
| |
YÖNETİCİ ÖZETİ
Toplumun sağlık düzeyinin yükseltilmesi ve sağlıklı bir hayatın devam ettirilmesinde sağlık çalışanlarının büyük önemi vardır. Bu nedenle sağlık alanında çalışan personelin sayısı, eğitimi, eğitim aldığı mekân ve hizmet verdiği birimler büyük önem taşır. Sağlık hizmetlerinin etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi için sağlık personelinin yeterli sayıda ve çağdaş kıstaslara göre yetiştirilmesi ve iyi bir planlama ile ülke çapında dengeli bir şekilde dağılımı sağlanmalıdır.
İlki Mart 2008’de yayımlanan Türkiye Sağlık İnsan Gücü Durum Raporu, iki yıl içinde görülen ihtiyaç üzerine Sağlık Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı yetkililerince öngörülen çalışma kapsamında eğitim ve personel durumunun yanında hastane ve eğitim birimlerinin fiziki mekân ile cihaz ve donanım bilgilerini de kapsayacak şekilde genişletilerek hazırlanmıştır. Hazırlanan raporda Yükseköğretim Kurulu bünyesinde yer alan birimlere ilişkin veriler için üniversite rektörlüklerine 25.03.2010 tarih ve 10536 sayılı yazı ekinde 3 adet form gönderilmiştir. Birimlerce doldurulan bu formlardaki
bilgiler esas alınarak raporda tablo ve grafik halinde sunulmuştur.
Bu çalışmayla sağlık insan gücü yetiştiren kurumların öğrenci kontenjanları ile hizmet sunumu ve eğitim alanlarının fiziki mekân ile cihaz ve donanım bilgileri arasında ilişki kurulabilmesine imkân sağlanacaktır. Sağlık eğitimi ve hizmetin kalitesinin artırılması için gereken fiziki mekân iyileştirmelerine yönelik kaynak tahsisine temel teşkil edecek ve bütçe ile planlama ilişkisi güçlendirilecektir.
Bu raporda Avrupa Birliği (AB) katılım sürecinde gelişmiş ülkeler düzeyine hızla ilerleyen ülkemizin sağlık alanında çalışan akademik, sağlık, teknik ve idari personelin mevcut durumunu ve bunların AB ülkeleri ile karşılaştırmalı verileri ortaya konulmuştur. Bu kapsamda ülkemizin üç saygın kurumunun yetkililerince sağlık personelinin istihdam edildiği tüm kurum
ve kuruluşların verileri toplanmış ve bu veriler tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. Nüfus başına düşen sağlık personeli sayısının hesaplanmasında, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine (ADNKS) göre Türkiye’nin nüfusu 31.12.2009 tarihi itibariyle 72.561.312 olarak alınmıştır. Veriler, tablolarda ifade edildiği tarih için geçerli olup verilen kaynaklara göre bu sayılarda personel hareketine bağlı olarak değişiklikler olabilecektir.
2010 yılı içinde yeni kurulanlarla birlikte tıp fakültesi sayısı 74’e ulaşmıştır. Bunlardan 61’inde tıp doktorluğu, 53’ünde de tıpta uzmanlık eğitimi verilmektedir. Ayrıca Sağlık Bakanlığına bağlı 61 eğitim ve araştırma hastanesinde de tıpta uzmanlık eğitimi verilmektedir. Diğer taraftan yeni kurulanlarla birlikte diş hekimliği fakültesi sayısı 31’e, eczacılık fakültesi sayısı ise 19’a ulaşmıştır. Ayrıca Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK)’na bağlı sağlıkla ilgili toplam 257 fakülte ve yüksekokul bulunmaktadır. Diğer taraftan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı toplam 283 adet de sağlık meslek lisesi mevcuttur.
Ülkemizdeki tıp fakültesi sayısı 1986 -1987 öğretim yılında 21 iken, 2008-2009 öğretim yılında 56’ya, bu fakültelerdeki öğrenci sayısı ise aynı dönemde 29.759’dan 35.454’e, öğretim üyesi sayısı ise 2.007’den 8.695’e yükselmiştir. Buna göre bir öğretim üyesine düşen öğrenci sayısı 14,8 iken 3,9 olmuştur. Bir öğretim üyesine düşen öğrenci sayısı dikkate alındığında
birçok Avrupa ülkesine göre iyi durumda olduğumuz görülmektedir.
Türkiye’de halen 31.978’i pratisyen, 58.258’i uzman ve 20.975’i tıpta uzmanlık eğitimine devam eden olmak üzere toplam 111.211 hekim bulunmaktadır. Bu hekimlerin 63.622’si Sağlık Bakanlığında, 25.015’i üniversitelerde ve 22.574’ü özel sektörde çalışmaktadır.
Tıpta uzmanlık eğitimi verilen üniversitelerde 1999 yılında uzmanlık eğitimi için 2.683, Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinde 1.046 kontenjan ayrılmıştır. 2009 yılında bu sayı üniversitelerde 4.119’a, eğitim ve araştırma hastanelerinde ise 2.373’e ulaşmıştır.
2009 yılında, uzmanlık eğitimi veren Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) ve Adli Tıp Kurumu ile birlikte toplam kontenjan 6.601’e ulaşmıştır.
Diş hekimliği fakültesi sayısı 1983-1984 öğretim yılında 8 iken 2008-2009 öğretim yılında 31’e yükselmiş olup bunların 19 tanesinde eğitim verilmektedir. Bu dönemde diş hekimliği fakültelerindeki öğrenci sayısı 3.598’den 6.322’ye ve öğretim üyesi sayısı 504’ten 1.355’e ulaşmıştır. Öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı 7,1 iken 6,4 olmuştur.
Ülkemizde aktif olarak çalışan 19.264 diş hekimi bulunmaktadır. Bunların 5.776’sı Sağlık Bakanlığında, 900’ü üniversitelerde ve 12.588’i de özelde çalışmaktadır.
1983-1984 öğretim yılında eczacılık fakültesi sayısı 7, toplam öğrenci sayısı 3.667 ve öğretim üyesi sayısı 366 iken, 2008-2009 öğretim yılında fakülte sayısı 12’ye, öğrenci sayısı 4.896’ya ve öğretim üyesi sayısı 747’ye çıkmıştır. Bir öğretim üyesine düşen öğrenci sayısı ise 10 iken 10,8 olmuştur. Aktif çalışan eczacı sayısı toplam 25.038 olup bunların 1.358’i Sağlık Bakanlığında, 218’i üniversitelerde ve 23.462’si de özel sektörde görev yapmaktadır.
Hekim, diş hekimi ve eczacı dışındaki sağlık personeli yetiştiren eğitim kurumları, bu kurumlardaki yeni kayıt, toplam öğrenci ve mezun sayıları ile öğretim üyesi sayılarına ilişkin veriler tablo ve grafikler halinde sunulmuştur.
Bu alt bölümde ülkemizde mevcut tıp ve diş hekimliği fakültelerinde bulunan cihaz ve donanım durumları ile ilgili veriler derlenerek sunulmuştur.
Elde edilen verilere göre ülkemizdeki üniversitelerin bünyesinde yer alan hastanelerde toplam yatak sayısı 34.042 yoğun bakım yatak sayısı 4.019 ameliyat salonu sayısı 804, eğitimde kullanılan binoküler mikroskop sayısı 6.760, kadavra sayısı ise 188’dir. Ayrıca hem eğitim hem de tanı ve tedavi hizmetlerinde kullanılan Manyetik Rezonans (MR) sayısı 80, Tomografi Cihazı sayısı 23, Bilgisayarlı Tomografi (CT) cihazı sayısı 98 ve Polarize Emisyon Transmisyon Computerize Tomografi (PET/CT) cihazı sayısı ise 9’dir. Ayrıca tıp fakültelerinin 7’sinde klasik, 36’sında entegre, 9’unda karma yöntemle, 4’ünde de probleme dayalı öğretim
(PDÖ) yöntemiyle eğitim verilmektedir.
Diş hekimliği fakültelerine bakıldığında, bu fakültelerde toplam 2.414 diş ünitesi bulunmaktadır. Yine bu fakültelerin 9’unde klasik, 7’sinde entegre, 5’inde karma yöntemle, 1’inde de probleme dayalı öğretim (PDÖ) yöntemiyle eğitim verilmektedir.
Tıp fakültelerinde tam gün statüsünde çalışan öğretim üyelerinin 2009 yılı SCI kapsamındaki dergilerde 8621, SSCI kapsamındaki dergilerde 241 ve AHCI kapsamındaki dergilerde ise 40 makale yayımlanmıştır. Bu veriler diş hekimliği fakülteleri için SCI
kapsamındaki dergilerde 684, SSCI kapsamındaki dergilerde 8 makale yayımlanmıştır.
Raporun tamamına ulşamak için tıklayınız http://www.saglik.gov.tr/SEGM/dosyagoster.aspx?DIL=1&BELGEANAH=48018&DOSYAISIM=sip_durum_raporu.zip |
|
