19 Ocak'ta Cenevre'de yapıldı. Toplantıda DSÖ Genel Direktörü Dr. Margaret Chan da bir konuşma yaptı

Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ)'nün, ekonomik krizin küresel sağlığa etkileri ve çözüm önerileri konulu yüksek düzey danışma toplantısı 19 Ocak'ta Cenevre'de yapıldı. Toplantıda DSÖ Genel Direktörü Dr. Margaret Chan da bir konuşma yaptı. Dr. Chan'in konuşması şöyle:

Bayanlar, Baylar,

Konu acil. Zaman kısa. Konuşmamı kısa tutacağım.

Bu danışma toplantısını düzenlememin birçok nedeni var. Birincisi ve en önemlisi hangi ekonomik gelişmişlik düzeyinde olurlarsa olsunlar tüm ülkelerin finans krizinin sağlığa olan etkileri konusuna ilgili olmaları. 

Yöneticiler işsizlik arttıkça, sosyal güvenlik ağları yetersiz kaldıkça, birikimler ve emeklilik fonları eridikçe ve sağlık harcamaları azaldıkça ülkelerinin sağlığının bozulacağından endişe ediyorlar. Akıl-ruh hastalıkları ve anksiyete, tütün-alkol ve diğer zararlı maddelerin kullanımında artış konusunda kaygılılar. Bunlar geçmişte yaşandı. 

Yöneticiler uluslar arası sağlık gelişimi için hali hazırdaki finans düzeyinin sürdürülemeyeceğinden de kaygı duyuyorlar. Bu konular GAVI ve Global Fund gibi inisiyatifler açısından fevkalade önemli.

Böylesine bir tasarruf zamanında, öncelikleri nasıl belirleyeceğiz? Neye devam edeceğimize, neyi keseceğimize nasıl karar vereceğiz? 

Bu kaygılar tamamen haklıdır. Durum telaş verici ve çok istikrarsız. 

Finans pazarları, ekonomiler ve iş hayatı daha önce hiç olmadığı kadar birbiriyle yakın bağlantı içinde. Gördüğümüz gibi finansal kargaşa bulaşıcı, bir ülkeden öbürüne hızla ilerliyor ve bir sektörden diğerine hızla yayılıyor. 

Kriz halk sağlığı açısından oldukça kırılgan bir dönemde karşımıza çıktı. Yoksulluğun kök nedenlerinin ortadan kaldırılması ve sağlıkla ilgili sonuçlarının azaltılması konusunda tarihteki en büyük hamlenin tam ortasındayız. Kimse bu hareketin hız kesmesini istemiyor. 

Ekonomik kriz dönemlerinde, insanlar özel hizmetleri bırakıp kamu hizmetlerinden azami ölçüde yararlanma yoluna giderler. Bu eğilim kamu sağlığı hizmetlerinin bir çok ülkede zaten büyük yük altında olduğu ve yeterince finanse edilmediği bir dönemde ortaya çıkar. 

Düşük gelir grubundaki bir çok ülkede, yerli kaynaklı sağlık harcamalarının %60'ından fazlası,çoğu doğrudan cepten ödeme biçiminde olmak üzere, özeldir. Ekonomik darboğaz insanların sağlıklarını ihmal etme, koruyucu önlemleri hepten bir kenara bırakma riskini arttırmaktadır. Küresel ölçekte yaşlı nüfusun ve kronik hastalıkların arttığı bir zamanda koruyucu önlemlerin azalması özellikle rahatsız edici bir durumdur. 

Biliyoruz ki, finansal yapılarda ve bunun sonucu gıda teminindeki bozulmadan etkileneceklerin başında kadınlar ve çocuklar gelecektir. Dahası, uluslararası ticaretteki son eğilimler bir çok ülkeyi gıda güvenliği açısından bir köşe taşı olan temel gıda maddeleri bakımından daha az kendine yeter hale getirmiştir. 

Bu danışma toplantısını düzenlememde üç ek amaç daha var. 

İlk olarak, bizler toplumları korumak ve sağlık üzerindeki olumsuz etkileri önlemek için her fırsatı değerlendirmeliyiz. Hep birlikte, ne olabileceği, erken uyarı sinyallerinin neler olduğu, ne zaman girişim yapılması gerektiği ve ne yapılması gerektiği konusunda geçmişin deneyimlerini kullanmak zorundayız. 

İkincisi, sağlık ve dışişleri bakanlıklarının, ulusal ve uluslararası planda, diğer bakanlıkları sağlığa ayrılan bütçeleri korumaya ikna etmek için bir takım zorlayıcı delillere ihtiyacı var. Geçmişte, ekonomik darboğaz dönemlerinde sosyal sektörlerin bütçesinin kısıtlanmasının uzun erimdeki korkunç sonuçlarını gördük. 

Son olarak, önerdiğimiz erken uyarı sistemleri ve koruyucu önlemler konusunda çok zeki ve maliyete karşı duyarlı olmalıyız. DSÖ'nün mevcut sistemleri ve araçları kullanmak istediği konusunda sizi temin ederim. 

Hepinize teşekkürler.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Margaret Chan

Ayrıntılı bilgi (İngilizce için tıklayınız http://www.who.int/mediacentre/events/meetings/financial_crisis_20090113/en/index.html